[wpseo_breadcrumb]
مدت زمان مطالعه ۵ دقیقه

اطلاعات جامع درباره بیماری سلیاک

گاهی اوقات سلیاک اسپرو یا انتروپاتی حساس به گلوتن نامیده می شود، یک واکنش ایمنی در برابر خوردن گلوتن می باشد، پروتئینی است که در گندم، جو و چاودار یافت می شود.
اگر به بیماری سلیاک مبتلا هستید، خوردن گلوتن باعث واکنش ایمنی در روده کوچک شما می شود. با گذشت زمان، این واکنش به پوشش داخلی روده کوچک شما آسیب می رساند و از جذب برخی مواد مغذی (سوء جذب) جلوگیری می کند. آسیب روده اغلب باعث اسهال، خستگی، کاهش وزن، نفخ و کم خونی می شود و می تواند منجر به عوارض جدی شود.

علائم بیماری سلیاک

علائم و نشانه های بیماری سلیاک می تواند بسیار متفاوت بوده و در کودکان و بزرگسالان متفاوت باشد. علائم و نشانه های گوارشی برای بزرگسالان عبارتند از:

  • اسهال
  • خستگی
  • کاهش وزن
  • نفخ و گاز
  • درد شکم
  • تهوع و استفراغ
  • یبوست

با این حال، بیش از نیمی از بزرگسالان مبتلا به بیماری سلیاک علائم و نشانه های غیر مرتبط با دستگاه گوارش دارند، از جمله:

  • کم خونی، معمولاً ناشی از کمبود آهن است
  • از دست دادن تراکم استخوان (پوکی استخوان) یا نرم شدن استخوان (استئومالاسی)
  • بثورات پوستی خارش دار و تاول زده (درماتیت هرپتی فرم)
  • زخم های دهان
  • سردرد و خستگی
  • آسیب سیستم عصبی شامل بی حسی و سوزن سوزن شدن در پا و دست ها، مشکلات احتمالی در تعادل و اختلال شناختی
  • درد مفاصل
  • کاهش عملکرد طحال (هیپوسپلنیسم)

بیشتر بخوانید: بهترین متخصص گوارش در تهران 

بیماری سلیاک در کودکان و علائم آن

در کودکان، سوء جذب می تواند علاوه بر ایجاد علائمی که در بزرگسالان مشاهده می شود، بر رشد و نمو تأثیر بگذارد. علائم این بیماری در کودکان شامل موارد زیر می باشد:

  • تهوع و استفراغ
  • اسهال مزمن
  • شکم متورم
  • یبوست
  • گاز
  • مدفوع رنگ پریده و بدبو

ناتوانی در جذب مواد مغذی ممکن است منجر به موارد زیر شود:

  • عدم رشد برای نوزادان
  • آسیب مینای دندان
  • کاهش وزن
  • کم خونی
  • تحریک پذیری
  • قد کوتاه
  • بلوغ تاخیری
  • علائم عصبی ، از جمله اختلال نقص توجه/بیش فعالی (ADHD) ، اختلالات یادگیری ، سردرد ، عدم هماهنگی عضلات و تشنج

علل ابتلا به سلیاک

ژن های شما همراه با خوردن غذاهای حاوی گلوتن و عوامل دیگر می توانند در بیماری سلیاک نقش داشته باشند، اما علت دقیق آن مشخص نیست. شیوه های تغذیه نوزاد، عفونت های گوارشی و باکتری های روده نیز ممکن است در این امر دخیل باشند. گاهی اوقات بیماری سلیاک بعد از جراحی، بارداری، زایمان، عفونت ویروسی یا استرس شدید احساسی فعال می شود.

هنگامی که سیستم ایمنی بدن بیش از حد به گلوتن در غذا واکنش نشان می دهد، واکنش به برآمدگی های ریز مو مانند (پرزها) که روده کوچک را پوشانده آسیب می رساند. پرزها ویتامین ها، مواد معدنی و سایر مواد مغذی را از غذایی که می خورید جذب می کنند. اگر پرزهای شما آسیب دیده باشد، مهم نیست چقدر غذا بخورید، نمی توانید مواد مغذی کافی دریافت کنید.

عوامل خطر در سلیاک

بیماری سلیاک بیشتر در افرادی شایع است که موارد زیر را دارند:

یکی از اعضای خانواده مبتلا به بیماری سلیاک یا درماتیت هرپتی فرم
دیابت نوع 1
سندرم داون یا سندرم ترنر
بیماری تیروئید خود ایمنی
کولیت میکروسکوپی (کولیت لنفوسیتی یا کلاژن)
بیماری آدیسون
زمان مراجعه به پزشک
در صورت داشتن اسهال یا ناراحتی گوارشی که بیش از دو هفته طول می کشد، با یک فوق تخصص گوارش مشورت کنید. در صورتی که فرزند شما رنگ پریده ، تحریک پذیر و یا رشد نکرده است یا دارای مدفوع سنگین و بوی بد و حجیم است، با پزشک کودک خود مشورت کنید.

حتماً قبل از امتحان رژیم فاقد گلوتن با پزشک خود مشورت کنید. اگر قبل از آزمایش بیماری سلیاک مقدار گلوتن مصرف شده را قطع یا حتی کاهش دهید ، می توانید نتایج آزمایش را تغییر دهید.

عوارض بیماری سلیاک

بیماری سلیاک بدون درمان می تواند باعث موارد زیر شود:

سوء تغذیه این اتفاق می افتد اگر روده کوچک شما نتواند مواد مغذی کافی را جذب کند. سوء تغذیه می تواند منجر به کم خونی و کاهش وزن شود. در کودکان ، سوء تغذیه می تواند باعث کندی رشد و کوتاهی قد شود.
ضعیف شدن استخوان. سوء جذب کلسیم و ویتامین D می تواند منجر به نرم شدن استخوان (استئومالاسی یا راشیتیسم) در کودکان و کاهش تراکم استخوان (استئوپنی یا پوکی استخوان) در بزرگسالان شود.
ناباروری و سقط جنین. سوء جذب کلسیم و ویتامین D می تواند به مشکلات باروری کمک کند.
عدم تحمل لاکتوز. آسیب به روده کوچک شما ممکن است باعث درد شکم و اسهال بعد از خوردن یا نوشیدن محصولات لبنی حاوی لاکتوز شود. هنگامی که روده شما بهبود یافت، ممکن است بتوانید محصولات لبنی را دوباره تحمل کنید.
سرطان. افراد مبتلا به بیماری سلیاک که رژیم بدون گلوتن را رعایت نمی کنند، بیشتر در معرض ابتلا به انواع مختلف سرطان، از جمله لنفوم روده و سرطان روده کوچک هستند.
مشکلات سیستم عصبی. برخی از افراد مبتلا به بیماری سلیاک ممکن است دچار مشکلاتی مانند تشنج یا بیماری اعصاب دست و پا شوند (نوروپاتی محیطی).

بیماری سلیاک مقاوم

در موارد نادر، آسیب روده ای بیماری سلیاک به رژیم غذایی دقیق بدون گلوتن پاسخ نمی دهد. این بیماری به عنوان بیماری سلیاک مقاوم شناخته می شود. اگر بعد از شش ماه تا یک سال رژیم بدون گلوتن هنوز علائم و نشانه هایی دارید، ممکن است به آزمایش های بیشتری نیاز داشته باشید تا به دنبال توضیحات دیگر علائم خود باشید.

دکتر محمدرضا عباسی متخصص گوارش و کبد

دکتر محمد رضا عباسی

فوق تخصص گوارش و کبد و مجاری صفراوی
وی دوره تخصص داخلی اش را در دانشگاه تهران گذرانده و به مدت سه سال با دانشگاه علوم پزشکی لرستان همکاری داشته است. او دوره فوق تخصص گوارش و کبد بالغین را در دانشگاه شهید بهشتی گذارنده و مدرک خود را دریافت کرده است.

برچسب ها:
مقالات مرتبط
پرسش و پاسخ تکمیلی

سوالات شما در اسرع وقت پاسخ داده شده و از طریق ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد

۰ دیدگاه
یک دیدگاه بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

تماس سریع با پزشک